درود
🌀 تحلیل روان‌شناختی پانتومیم منتسب به آرینا شیلو، نوجوان اوکراینیِ پناهنده شهر بورگاس بلغارستان

دکتر سپهرتاج – روان‌پزشک

✳️ در آغاز، دو جنبه را از یکدیگر متمایز می‌کنم:

1️⃣ جنبه فیزیکی:
همه ما به‌عنوان تماشاگر، مشاهده می‌کنیم که:
۱- کمر، دست‌ و پاهای دختر نوجوان ۱۶ ساله ای با طناب‌ بسته شده اند. با این وجود، او در سکون نیست، بلکه در حرکتی مداوم، پرتلاش و قابل تقدیر، برای دسترسی به قیچی‌ که از طنابی آویزان است، می‌کوشد. پس از تلاش فراوان، قیچی را به دست آورده و طناب را قطع می‌کند. سپس قیچی را در جعبه‌ای سیاه و دربسته قرار می‌دهد که پیش‌تر نیز چندین قیچی دیگر در آن انباشته شده و آن را با خود حمل می کند. حرکت پرفشار و متزلزل او، با وجود طناب‌هایی که همچنان به بدنش بسته شده‌اند، ادامه می‌یابد. در آخر طنابِ بریده‌شده را برمی‌گیرد و به آن تمسک می‌جوید که سبب می‌شود، حرکت او آرام‌تر و متعادل‌تر شود.

2️⃣ جنبه دوم: پیش‌فرض‌های تماشاگران نسبت به ذهن و روان آریناست که می‌تواند یکی از حالت‌های زیر باشد:
۱- آرینا زندانی باورهای نادرست خود است، اما از این اسارت آگاهی ندارد.
۲- آرینا می‌داند که زندانی باورهای نادرست خویش است و کلید رهایی را در اختیار دارد یا به دست می‌آورد، اما:
۲/۱- نمی‌خواهد خود را رها کند یا از رهایی می‌هراسد.

۲/۲- نمی‌داند که می‌تواند خود را رها کند.

۲/۳-نمی تواند خود را رها سازد.

۳- طناب‌ها نماد فرهنگ، آداب و رسوم سنتی هستند که نوجوان، این احساس و تصور را دارد که به‌واسطه آن‌ها دست و پاهایش بسته و زندانی شده است.

✳️ تحلیل روان‌شناختی:

۱- اگر آرینا را نماد بسیاری از انسان‌های به‌ظاهر رشد‌یافته بدانیم، می‌توان گفت او از این واقعیت آگاه نیست که زندانی باورهای نادرست خود است. با این حال، تصور می‌کند دیگران در بند این باورها گرفتارند و می‌کوشد با به‌دست‌آوردن کلیدهای بیشتر، آنان را ارشاد و از اسارت برهاند.
[جمع‌آوری تعداد بیشتری قیچی، نماد افرادی بیشتری است که از نگاه او نیازمند رهایی‌اند. چرا که وی برای خود مأموریتی در جهت هدایت و آزادسازی هرچه بیشتر به‌بندکشیده‌ها قائل است.]

۲- اگر آرینا را در سن واقعی خود، یعنی در جایگاه یک نوجوان، در بپنداریم:

1️⃣ تحلیل نخست:
نوجوانی که زندانی باورهای نادرست خویش است، هرچند در مسیر رهایی تلاش می‌کند و حتی کلید رهایی را نیز می‌یابد، اما به‌تنهایی قادر به نجات خود نیست و نیازمند یاری و حمایت از بیرون است.
🛑 شاید این خوانش، زنگ خطر و فریادی خاموش از سوی نوجوانان امروز باشد. نسلی که حس استقلال‌طلبی و غرق‌شدن در دنیای پرشتاب تکنولوژی آن‌ها را دربرگرفته است(چنانچه دیده می شود، نوجوان در تلاش برای حرکت سریع و دویدن است) اما بدون همراهی، راهنمایی و همیاری حامیان آگاه و صاحبان تجربه، قادر نخواهند بود مسیر حرکت خود را به شکلی هموار و ایمن ادامه دهند.

2️⃣ تحلیل دوم:
نوجوان امروز در جهانی پرشتاب زندگی می‌کند. نخست چنین احساس می‌کند که آداب، سنت‌ها و فرهنگ گذشته، دست‌وپای او را بسته اند و از حرکت شتابان باز داشته اند و باید از آن ها رها شود تا حرکتش را تندتر کند. هرچه بیشتر برای رهایی از این رسوم دست‌وپاگیر تقلا می‌کند، اما پس از دستیابی به قیچی که در ذهن او نمادی از تکنولوژی نوین است، به علت ترس از ناشناخته‌های پیش رو یا با تفکری خردمندانه، آن را در جعبه سیاه انباشت می کند که
او را از شتاب‌زدگی افراطی باز دارد. در این رویکرد، پس از جدا کردن قیچی از طناب، نوجوان درمی‌یابد که بخش باقی‌مانده طناب از جنس همان رسوم و فرهنگ سنتی است که پیش‌تر به‌مثابه بند اسارت تصور می‌ کرد. او در می یابد که طناب مستحکم است و می‌تواند عاملی برای ثبات، تعادل و رهایی او از تزلزل باشد. از همین رو، به طناب تمسک می جوید و آرام می‌گیرد.
آگاهی رمز پیروزی